Tylicz to niewielka wieś w gminie Krynica-Zdrój, położona w dolinie Muszynki, kilka kilometrów od granicy ze Słowacją. Dawniej było to miasto – prawa miejskie otrzymało w XIV wieku i utraciło je w latach 30. XX wieku. Dziś Tylicz przyciąga spokojem, którego brakuje w zatłoczonej Krynicy, a jednocześnie ma blisko do wszystkiego, co oferuje Beskid Sądecki.
Dlaczego warto przyjechać do Tylicza
Największą zaletą miejscowości jest połączenie gór i uzdrowiskowej okolicy. Zimą działają tu dwa ośrodki narciarskie, latem wieś jest dobrą bazą wypadową na szlaki piesze i rowerowe, a przez cały rok można korzystać z atrakcji pobliskiej Krynicy-Zdroju. To miejsce dla rodzin z dziećmi, osób szukających ciszy i tych, którzy chcą poznać kulturę Łemkowszczyzny.
Zabytki i historia
- Drewniany kościół św. Piotra i Pawła – jedna z najstarszych świątyń w okolicy, stoi obok nowszego, murowanego kościoła parafialnego.
- Cerkiew św. Kosmy i Damiana – drewniana świątynia łemkowska z XVIII wieku, typowa dla zachodniej Łemkowszczyzny; znajduje się na Szlaku Architektury Drewnianej województwa małopolskiego.
- Układ dawnego miasteczka – rynek i zabudowa przypominają, że Tylicz przez stulecia był ośrodkiem handlu na szlaku na Węgry.
Więcej o drewnianych świątyniach regionu i ich historii przeczytasz w dziale Miasteczka i historia.
Atrakcje przez cały rok
Zimą
W Tyliczu działają stacje narciarskie z wyciągami krzesełkowymi i orczykowymi, trasami dla początkujących i średnio zaawansowanych oraz miejscami do nauki jazdy dla dzieci. W okolicy wytycza się też trasy do narciarstwa biegowego. Szczegóły o stokach w Tyliczu i Krynicy znajdziesz w artykule Narty w Tyliczu i Krynicy.
Wiosną i latem
- wędrówki na pobliskie wzniesienia Beskidu Sądeckiego i Gór Leluchowskich,
- wycieczki rowerowe drogami przez doliny Muszynki i Mochnaczki,
- wypad na Słowację – przejście graniczne w pobliżu ułatwia krótkie wycieczki na drugą stronę gór,
- gospodarstwa agroturystyczne ze zwierzętami, w których dzieci mogą zobaczyć konie, kozy czy ptactwo z bliska.
Jesienią
Październik to jeden z najładniejszych miesięcy w Beskidzie Sądeckim – buczyny zmieniają kolor, a szlaki są puste. To dobry czas na spokojny pobyt i zbieranie grzybów w miejscach, gdzie jest to dozwolone.
Wody mineralne
Okolice Tylicza, Krynicy i Muszyny to obszar bogaty w szczawy, czyli wody mineralne nasycone naturalnym dwutlenkiem węgla. Lokalne źródła i pijalnie w sąsiednich uzdrowiskach pozwalają spróbować wód o różnym składzie. Wody lecznicze pije się z umiarem – przy chorobach przewlekłych warto zapytać lekarza o wskazania i przeciwwskazania. O pijalniach w sąsiednim uzdrowisku piszemy w tekście Krynica-Zdrój – atrakcje, pijalnie i wody mineralne.
Jak dojechać do Tylicza
Tylicz leży na końcu drogi z Krynicy-Zdroju w stronę granicy. Najwygodniej dojechać samochodem: z Nowego Sącza przez Grybów lub dolinę Popradu do Krynicy, a stamtąd kilkanaście minut do Tylicza. Do Krynicy kursują pociągi i autobusy dalekobieżne; z Krynicy do Tylicza jeżdżą busy lokalne – rozkłady warto sprawdzić przed wyjazdem, bo poza sezonem kursów jest mniej. Zimą droga bywa ośnieżona, dlatego opony zimowe to konieczność.
Praktyczne wskazówki
| Temat | Na co zwrócić uwagę |
|---|---|
| Nocleg | W sezonie ferii i w święta rezerwuj z wyprzedzeniem; pytaj o zadatek i warunki rezygnacji. |
| Pogoda | Klimat jest chłodniejszy niż na nizinach – nawet latem wieczory bywają zimne. |
| Bezpieczeństwo | Numer alarmowy GOPR: 985 lub 601 100 300; przydaje się też aplikacja Ratunek. |
| Zakupy | W samej wsi są sklepy spożywcze; większy wybór usług znajdziesz w Krynicy. |
Plan na trzy dni w Tyliczu i okolicy
Dzień 1 – wieś i jej zabytki
Zacznij od spaceru po centrum: rynek dawnego miasteczka, drewniany kościół i cerkiew. Po południu wybierz krótką trasę na okoliczne wzgórza – z łąk nad wsią widać dolinę Muszynki i grzbiety po słowackiej stronie. Wieczorem warto zjeść coś regionalnego: pierogi, placki ziemniaczane albo zupę na zakwasie.
Dzień 2 – Krynica-Zdrój
Kilkanaście minut jazdy dzieli Tylicz od deptaku w Krynicy. Na jeden dzień wystarczy spacer po parku zdrojowym, degustacja wód w pijalni i wjazd na Górę Parkową lub Jaworzynę Krynicką. Na deszczowy dzień dobrym wyborem jest muzeum Nikifora.
Dzień 3 – dolina Popradu lub Słowacja
Trzeciego dnia możesz pojechać do Muszyny i Żegiestowa nad Popradem albo przekroczyć granicę i zobaczyć pobliskie słowackie miasteczka. Rowerzyści znajdą w dolinie Popradu wygodne trasy wzdłuż rzeki, a rodziny – place zabaw i miejsca na piknik.
Tylicz na mapie Łemkowszczyzny
Do połowy XX wieku okoliczne wsie zamieszkiwali w większości Łemkowie – górale wyznania greckokatolickiego i prawosławnego. Po wysiedleniach w latach 40. krajobraz kulturowy regionu bardzo się zmienił, ale pozostały drewniane cerkwie, przydrożne krzyże i cmentarze. Wiele świątyń w okolicy (m.in. w Muszynce, Powroźniku czy Krynicy-Słotwinach) można zobaczyć, jadąc samochodem lub rowerem po Szlaku Architektury Drewnianej. Planując wizytę wewnątrz, sprawdź godziny nabożeństw – świątynie są czynne i nie zawsze otwarte dla zwiedzających.
Najczęstsze pytania
Ile kilometrów jest z Tylicza do Krynicy-Zdroju?
Kilka kilometrów – dojazd samochodem zajmuje zwykle kilkanaście minut, więc obie miejscowości łatwo połączyć w jednym wyjeździe.
Czy Tylicz nadaje się na wyjazd z dziećmi?
Tak. Łagodne stoki, gospodarstwa ze zwierzętami, krótkie spacery i bliskość atrakcji Krynicy sprawiają, że to dobra baza na rodzinny pobyt. Pomysły znajdziesz w dziale Z dziećmi.
Kiedy najlepiej przyjechać?
Zimą – dla nart, od maja do października – dla wędrówek i rowerów. Najspokojniej jest wiosną i jesienią, poza okresem ferii i wakacji.
Źródło informacji o miejscowości: Tylicz – Wikipedia.
Zdjęcie wyróżniające: Panorama Tylicza z kościołem, Beskid Sądecki. Fot. Henryk Bielamowicz, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 4.0.
Czy ten poradnik pomógł Ci zaplanować wyjazd?
Nikt jeszcze nie ocenił tego tekstu – możesz być pierwszy.
Tekst został utworzony przy pomocy sztucznej inteligencji (modeli językowych).
